Vật tư làm lán trại bằng tre gồm ba nhóm: cây tre luồng, tầm vông làm khung; cót ép xây dựng, cót mộc hoặc phên tre làm vách; tôn lợp mái kèm lớp cót lót bên dưới. Lán trại, nhà tạm công trình kiểu này là lựa chọn tiết kiệm cho công trình nhỏ, thời gian thi công ngắn hoặc ở nơi khó chở vật liệu nặng. Cách làm này dựng nhanh, vật liệu nhẹ, tháo ra còn dùng lại được. Bài viết dưới đây giúp mọi người chọn đúng vật liệu và chi tiết về cách làm lán trại nhà tạm từ vật liệu tre.
Nhà tạm công trình là gì, khi nào nên làm bằng tre và cót?
Nhà tạm, lán trại công trình là các hạng mục dựng tạm để phục vụ thi công: chỗ nghỉ của công nhân, nơi làm việc của ban chỉ huy, kho chứa vật tư, chỗ ăn uống. Công trình xong thì tháo dỡ.
Trong dự toán xây dựng, chi phí nhà tạm để ở và điều hành thi công thường là một khoản mục riêng; cách tính theo quy định hiện hành và hợp đồng, quý khách nên hỏi đơn vị lập dự toán. Bài này chỉ bàn phần vật liệu và cách dựng. Riêng trường hợp dựng lán trên đất nông nghiệp hoặc ngoài phạm vi công trường, quý khách nên hỏi chính quyền địa phương về thủ tục trước khi làm.

Lán bằng tre, cót, phên hợp với các trường hợp:
- Công trình dân dụng nhỏ, nhà ở, nhà xưởng nhỏ, thời gian thi công ngắn.
- Công trình ở vùng nông thôn, ven sông, đường nhỏ, xe tải lớn khó vào.
- Cần thêm kho phụ, lán nghỉ trưa, chòi bảo vệ bên cạnh lán chính.
- Ngân sách cho hạng mục tạm hạn chế.
Với công trình lớn, nhiều công nhân ở lại dài ngày hoặc có yêu cầu cao về phòng cháy, nên cân nhắc nhà khung thép tấm panel hoặc container.

So sánh nhanh các loại lán trại
| Tiêu chí | Tre, cót, phên | Khung thép, tôn, panel | Container |
| Chi phí ban đầu | Thấp | Trung bình | Cao hơn, thường thuê |
| Vận chuyển | Nhẹ, xe nhỏ chở được | Cần xe tải | Cần xe cẩu |
| Thời gian dựng | Nhanh, đội thợ tự làm | Trung bình | Rất nhanh nếu đường vào thuận |
| Độ mát | Thoáng, mát | Nóng nếu không cách nhiệt | Nóng nếu không cách nhiệt |
| Nguy cơ cháy | Cao, phải phòng kỹ | Thấp hơn | Thấp hơn |
| Dùng lại | Cót, phên, cây tre tận dụng được một phần | Tháo lắp lại được | Di chuyển sang công trình khác |
Vật liệu cần chuẩn bị
Khung: cây tre luồng, tầm vông
Cột, kèo, xà dùng cây tre già, thẳng, không nứt dọc. Tre luồng thân to, dài, hợp làm cột và kèo. Tầm vông thân thẳng, chắc, vách dày, hợp làm cột góc và thanh chịu lực. Xem thêm cây tre luồng tươi và khô. Nên chọn cây đã qua xử lý để hạn chế mối mọt trong thời gian dùng lán; tham khảo cách xử lý mối mọt cho tre trúc, tầm vông.

Vách: cót ép xây dựng, cót mộc, phên tre
- Cót ép xây dựng: tấm phẳng, kín, che bụi và gió tốt, dễ đóng lên khung. Hợp làm vách phòng nghỉ, phòng ban chỉ huy.
- Cót mộc (cót thô): tấm đan mềm, cuộn được, dễ căng phủ diện tích lớn. Hợp làm vách kho, lót trần dưới mái tôn.
- Phên tre xây dựng: nan bản to, cứng, chịu va chạm tốt hơn cót. Hợp làm vách kho vật tư, chân vách phía ngoài, quây rào quanh lán.
Mái, nền và phụ kiện
- Mái: lán công trường nên lợp tôn để chắc và kín nước. Lót một lớp cót bên dưới tôn giúp giảm nóng hắt xuống.
- Nền: đá hoặc gạch kê chân cột, đổ nền bê tông mỏng hoặc rải đá dăm cho khô ráo.
- Phụ kiện: dây kẽm, đinh, nẹp tre, bạt chống thấm, bản lề và khóa cửa.

Các bước dựng lán trại bằng tre và cót
Bước 1: Chọn vị trí
Chọn chỗ đất cao, thoát nước tốt, không nằm trong vùng cẩu hàng, đào móng hay đổ vật liệu. Lán phải cách xa chỗ chứa xăng dầu, sơn và vật liệu dễ cháy khác. Nếu công trình nằm sát nhà dân, nên đặt lán ở vị trí ít ảnh hưởng đến lối đi chung.
Bước 2: Dựng khung
Kê hoặc chôn chân cột trên đá, bê tông, không cắm tre thẳng xuống đất ẩm. Dựng cột góc trước, căng dây cho thẳng hàng rồi dựng cột giữa. Gác xà, kèo, liên kết bằng chốt, bu lông hoặc buộc dây kẽm chặt. Thêm các thanh giằng chéo ở góc để khung không bị lắc ngang khi gió mạnh.
Bước 3: Lợp mái
Mái nên có độ dốc để thoát nước nhanh, vươn rộng ra ngoài vách để che mưa tạt. Căng cót lót dưới mái trước, lợp tôn sau, bắt vít chắc vào xà gồ. Vùng hay có gió lớn cần chằng thêm dây giữ mái xuống cọc dưới đất.
Bước 4: Làm vách
Đóng cót ép xây dựng vào khung cho các phòng nghỉ, phòng làm việc. Kho vật tư và đoạn chân vách phía ngoài dùng phên tre cho cứng. Mép dưới vách nên cách mặt nền một khoảng nhỏ, hoặc đặt trên gờ gạch, để nước mưa không ngấm vào nan.
Bước 5: Cửa, thông gió và điện
Mỗi phòng nên có ít nhất hai lối thoát hoặc một cửa đi và một ô cửa sổ lớn. Chừa ô thông gió phía trên vách. Dây điện đi trong ống luồn, có cầu dao riêng cho lán, không đi dây trần sát cót, phên.
Bước 6: Hoàn thiện
Kiểm tra lại các mối buộc, chốt. Đào rãnh thoát nước quanh lán. Trang bị bình chữa cháy và treo ở chỗ dễ thấy.

Bố trí các khu trong lán trại
- Khu nghỉ: đặt ở chỗ thoáng, xa máy móc ồn. Vách cót ép cho kín đáo.
- Khu ăn uống, nấu nướng: tách riêng khỏi khu nghỉ, bếp đặt trong khu có vách và mái không bắt lửa hoặc dựng ngoài trời, cách xa vách tre.
- Kho vật tư: vách phên tre, cửa có khóa, nền kê cao để vật tư không ẩm.
- Khu vệ sinh: đặt cuối hướng gió, xa khu ăn và nguồn nước.
Lưu ý an toàn khi dùng lán tre, cót
- Phòng cháy: cót, phên, tre khô đều dễ bắt lửa. Không đun nấu, hút thuốc, thắp nhang trong phòng nghỉ. Có bình chữa cháy và phổ biến cho mọi người cách dùng. Tuân theo yêu cầu phòng cháy của chủ đầu tư và địa phương.
- Gió bão: trước mùa mưa bão, kiểm tra mái tôn, dây chằng và chân cột. Khi có cảnh báo bão lớn, không cho người ở lại trong lán tạm.
- Điện: kiểm tra định kỳ dây và ổ cắm, không dùng thiết bị công suất lớn trong lán.
- Vệ sinh: giữ lán khô ráo, dọn rác thường xuyên để tránh chuột và côn trùng làm tổ trong vách.

Tháo dỡ và tận dụng vật liệu
Khi công trình xong, tháo mái tôn trước, rồi đến vách và khung. Tấm cót, phên còn tốt có thể gom lại để che chắn, quây vật tư ở công trình sau. Cây tre còn chắc dùng làm cọc, giàn tạm. Tấm nào đã mục, mốc nên loại bỏ, không tận dụng cho chỗ chịu lực.
Câu hỏi thường gặp
Dựng lán trại bằng tre, cót tốn bao nhiêu?
Chi phí tùy diện tích lán, số phòng, loại mái và công thợ. Giá vật liệu tham khảo tại Tre Trúc Thái Dương (cập nhật tháng 10/2026): tre luồng từ 80.000đ đến 150.000đ/cây; tấm phên tre xây dựng từ 19.000đ đến 35.000đ/tấm. Cót ép xây dựng, cót mộc và cây tầm vông, quý khách liên hệ để được báo giá theo số lượng.
Lán tre, cót dùng được bao lâu?
Tùy chất lượng tre đã xử lý hay chưa, mái có che kín vách không, chân cột có cách đất không và thời tiết nơi dựng lán. Với công trình kéo dài nhiều mùa mưa, nên kiểm tra và thay tấm hư định kỳ, hoặc chọn phương án khung thép.
Có nên làm mái lán bằng lá dừa, cỏ tranh cho mát?
Mái lá mát nhưng rất dễ cháy và cần thợ lợp. Ở công trường có hàn, cắt, đun nấu, nên dùng tôn kết hợp lót cót bên dưới.
Mua vật liệu dựng lán trại ở đâu?
Tre Trúc Thái Dương cung cấp cây tre luồng, tầm vông, cót ép xây dựng, cót mộc và phên tre xây dựng cho lán trại, nhà tạm công trình. Quý khách cho biết diện tích lán và địa điểm công trình qua số điện thoại/Zalo 0966 448 779 để được tư vấn số lượng vật liệu. Địa chỉ: 31/14 Thạnh Lộc 14, Phường An Phú Đông, TP.HCM.


Bài viết mới nhất: